# hasat.online — dört halka (1D metin katmanı)

Sürüm: HS01 · 2026-09-02 · üreteç: `web/hasat/uret_veri.py`

Bu dosya `/hasat/` sayfasının JavaScript'siz eşdeğeridir. Aynı veriyi, aynı sayılarla,
süssüz verir. 3D/2D görünüm yalnız SÜStür; karar veren bilgi budur.

## ① Lokasyon / toprak

12 yerleşim: `/api/gokceada_koy_koordinat.json` (OpenStreetMap, ODbL 1.0).
**ÖLÇÜLMEDİ:** köy bazında iklim, parsel toprak analizi (pH / N-P-K).
Bu yüzden 12 köyün uygunluk skoru AYNIDIR; köy seçimi konumu ve lojistiği belirler,
skoru değiştirmez. Uydurma köy-bazlı skor üretilmez.

### Ada gövdesi (kıyı çizgisi)

`/hasat/ada_poligon.json` — OpenStreetMap · Nominatim polygon_geojson · relation 1815263 (place=island)
Lisans: ODbL 1.0 — https://www.openstreetmap.org/copyright
2463 ham nokta → 337 nokta (39 m tolerans, Douglas-Peucker). Hesaplanan alan **283.1 km²**, bağımsız beyan ~285-290 (gokceada.json, güven orta).
Doğrulama: 

> Kıyı sadeleştirilmiştir; koy/burun ayrıntısı bu çözünürlükte GÖRÜNMEZ. Parsel/sınır işi için KULLANILMAZ.

### Kabartma (yükseklik)

`/hasat/ada_yukseklik.json` — NASA SRTM 30 m (SRTMGL1 v3) · OpenTopoData API aynası (api.opentopodata.org)
Zirve **642 m** · ortalama 166.5 m · ölçülen hücre 1467.
Dikey abartma **×7.0** — Ada 29.7 km geniş, zirvesi 642 m. Gerçek ölçekte kabartma ekranda görünmez (~%2.2). Sahnede yükseklik ×7 abartılır — bu oran ilan edilmezse manzara olduğundan sarp görünür ve YANILTIR.

Köy rakımları (m):

| Köy | Rakım (m) |
|---|---|
| Kuzu Limanı | 7 |
| Yenibademli | 15 |
| Eşelek | 37 |
| Şirinköy | 38 |
| Uğurlu | 44 |
| Çınarlı (Merkez) | 64 |
| Kaleköy | 72 |
| Zeytinliköy | 98 |
| Bademli | 160 |
| Şahinkaya | 227 |
| Dereköy | 277 |
| Tepeköy | 287 |

> SRTM 30 m çözünürlüklüdür ve ızgara 64×40'a indirgenmiştir; tek tek tepe/vadi ayrıntısı GÖRÜNMEZ. Parsel eğimi / su toplama hesabı için KULLANILMAZ. Rakım tarımsal karar için tek başına yeterli değildir.

**Rakım skora UYGULANMAZ.** Ölçülür ve gösterilir, ama uygunluk skoru ada geneli iklimden gelir; rakım düzeltmesi uygulansaydı ölçüm değil MODEL üretilmiş olurdu.

### ⚠ İki kaynak çelişiyor (gizlenmiyor)

Uygunluk skoru **751 mm** yıllık yağışa dayanır (gokceada.json, güven yüksek). `/api/gokceada_matris.json` ise **680 mm** der. Fark **71 mm**. **Hangisinin doğru olduğu ÖLÇÜLMEDİ**; skorlar 751 mm ile hesaplanmıştır. Bu fark yağışla sınırlanan ürünlerin skorunu değiştirebilir ve yerel meteoroloji verisiyle çözülmelidir.

## ② Maksimum ürün

Skorlar CANLI motordan gelir: **`/api/uygunluk`** (FAO EcoCrop iklim zarfı,
deterministik, ML değil). Bu dosyaya skor KOPYALANMAZ — kopya bayatlar ve sessizce
yalan söyler. Güncel 32 ürün sıralaması için o ucu okuyun; her üründe `genel_skor`,
`sinirlayici` (hangi değişken kısıtlıyor) ve `urun_zarfi` alanları vardır.

### Şimdi mi? — ekim kapısı

`/api/uygunluk?urun=X` yanıtındaki `sinir_kontrol` alanı ay bazlı **fail-closed** ekim reddi yapar (don ayları Ocak–Şubat; uygunluk skoru eşiğin altında da red). 
**Bu bir takvim önerisi DEĞİL, bir RED KAPISIDIR** — geçmesi "en iyi zaman" demek değil, "yasak değil" demektir.

**ÜÇÜNCÜ DURUM — BİLİNMİYOR:** kapı bir ürünü "bilinmeyen ürün / agronomi matrisinde yok" diye reddederse bu **agronomik bir red DEĞİLDİR**, kaydımızın olmamasıdır. O durumda "ekilmez" denmez; "bu üründe ekim kapısı kaydı yok" denir. Kapı kaydı yalnız `araclar.json` → `gokceada_agronomi.urunler` içindeki ürünlerde vardır.

### Gökçeada saha takvimi (odak ürünler)

**Ladolia Zeytini (Gökçeada Yağlık)** — hasat dönemi: Ekim - Kasım (Erken Hasat Soğuk Sıkım) · don toleransı: -7.5 °C · rüzgâr direnci: YÜKSEK (Poyraza tam uyumlu)
  - sulama: mayis: Çiçeklenme öncesi (30 L/ağaç/hafta) · temmuz: Çekirdek sertleşme (45 L/ağaç/hafta) · agustos: Yağ birikimi (40 L/ağaç/hafta)
  - gübre (dekar/saf kg): N 12.5 · P₂O₅ 4.0 · K₂O 15.0
**Vasilaki / Çavuş Üzümü** — hasat dönemi: Ağustos sonu - Eylül · don toleransı: -12.0 °C · rüzgâr direnci: ORTA (Rüzgâr kıran çit önerilir)
  - sulama: haziran: Tane tutumu (25 L/asma/hafta) · temmuz: Ben düşme öncesi (20 L/asma/hafta) · agustos: Hasat öncesi su kesimi
  - gübre (dekar/saf kg): N 8.0 · P₂O₅ 3.5 · K₂O 12.0
**Gökçeada Adaçayı (Salvia fruticosa)** — hasat dönemi: Mayıs - Haziran (Çiçeklenme başı) · don toleransı: -9.0 °C · rüzgâr direnci: ÇOK YÜKSEK
  - sulama: yaz: Minimum sulama (Kuraklığa son derece dayanıklı)
  - gübre (dekar/saf kg): N 5.0 · P₂O₅ 2.5 · K₂O 6.0

> Bu künye yalnız yukarıdaki odak ürünlerde vardır. Diğer ürünlerde hasat dönemi, sulama takvimi ve gübre miktarı **ÖLÇÜLMEDİ** ve uydurulmaz.

## ③ Refakat — yanına ne ekilir, ne uzak tutulur

Bu tablo LİTERATÜR-TEMELLİ GENEL AGRONOMİ bilgisidir. Gökçeada'da saha denemesi YAPILMAMIŞTIR — hiçbir satır yerel ölçüme dayanmaz. Verim/kâr artışı SAYISI YOKTUR ve verilmeyecektir. "dusuk" güvenli satırlar geleneksel uygulamadır, kanıtı zayıftır; karar gerekçesi yapılmamalıdır (kaynak: K-PARKER13).

### zeytin
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). zeytin topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). zeytin çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Zeytin rüzgârla tozlaşır — arı şeridi tozlaşmaya KATKI VERMEZ. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### üzüm / asma
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). üzüm / asma topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). üzüm / asma çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Asma büyük ölçüde kendine döllenir; arı şeridi tozlaşma için gerekli değildir. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### buğday
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). buğday topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Buğday kendine döllenir; polinatör faydası yoktur. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### arpa
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). arpa topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Arpa kendine döllenir; polinatör faydası yoktur. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### domates
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). domates topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). domates kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **latin çiçeği (Tropaeolum majus) — tuzak** — tuzak_bitki, birlikte, güven dusuk (K-PARKER13). Yaprak bitini kendine çektiği geleneksel olarak bildirilir. UYARI: refakat ekim iddialarının çoğu denetimli tarla denemesiyle doğrulanmamıştır; bunu tek başına bitki koruma yöntemi saymayın.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Domates kendine döllenir; bombus titreşimi seranın işidir, açık tarlada rüzgâr yeter. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.
- UZAK TUT: **ceviz (Juglans regia) — JUGLON** — allelopati, güven yuksek (K-WILLIS00). Ceviz kökleri ve yaprak dökümü juglon salgılar; patlıcangiller juglona en duyarlı gruptur (solar, kavrulur, ölür). Ceviz tacının damla hattının dışında kalın; ceviz yaprağını bu ürünlerin kompostuna katmayın.
- UZAK TUT: **patates · biber · patlıcan  (Solanaceae (patlıcangiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). domates ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.

### incir
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). incir topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). incir çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). İncirde tozlaşma çeşide bağlıdır (Smyrna tipi incir arısı ister, ortak çeşitler istemez); genel arı şeridi bu işi görmez. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### badem
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). badem topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). badem çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). badem böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### nohut
- EK: **kendisi azot bağlar (Rhizobium)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). nohut baklagildir: kök nodüllerinde havanın azotunu toprağa bağlar. Yanına ayrıca azot verici koymak gerekmez; ARDINDAN azot isteyen ürün (buğday, domates, mısır) ekmek en verimli sıradır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Nohut kendine döllenir; polinatör faydası sınırlıdır. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### mercimek
- EK: **kendisi azot bağlar (Rhizobium)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). mercimek baklagildir: kök nodüllerinde havanın azotunu toprağa bağlar. Yanına ayrıca azot verici koymak gerekmez; ARDINDAN azot isteyen ürün (buğday, domates, mısır) ekmek en verimli sıradır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Mercimek kendine döllenir; polinatör faydası sınırlıdır. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### ayçiçeği
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). ayçiçeği topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). ayçiçeği böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### nar
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). nar topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). nar çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). nar böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### ayva
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). ayva topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). ayva çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). ayva böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### ceviz
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). ceviz topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). ceviz çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Ceviz rüzgârla tozlaşır — arı şeridi tozlaşmaya katkı vermez. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### fındık
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). fındık topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). fındık çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Fındık rüzgârla tozlaşır — arı şeridi tozlaşmaya katkı vermez. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### kiraz
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). kiraz topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). kiraz çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). kiraz böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### şeftali
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). şeftali topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). şeftali çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). şeftali böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### kayısı
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). kayısı topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). kayısı çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). kayısı böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### elma
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). elma topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). elma çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). elma böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### armut
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, sira_arasi, güven yuksek (K-PEOPLES09). armut topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **sıra arası örtü bitkisi (fiğ + arpa karışımı)** — ortu_erozyon, sira_arasi, güven orta (K-PEOPLES09). armut çok yıllıktır; sıra araları yılın çoğunda boştur. Kışlık fiğ+arpa karışımı toprağı örter, yağmur erozyonunu keser, ilkbaharda biçilip toprağa bırakılınca organik madde ve azot verir. Ada koşulunda rüzgâr erozyonu için de yararlıdır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). armut böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.

### pamuk
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). pamuk topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Pamuk ağırlıkla kendine döllenir. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### patates
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). patates topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). patates kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **latin çiçeği (Tropaeolum majus) — tuzak** — tuzak_bitki, birlikte, güven dusuk (K-PARKER13). Yaprak bitini kendine çektiği geleneksel olarak bildirilir. UYARI: refakat ekim iddialarının çoğu denetimli tarla denemesiyle doğrulanmamıştır; bunu tek başına bitki koruma yöntemi saymayın.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Yumru için tozlaşma gerekmez. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.
- UZAK TUT: **ayçiçeği** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Ayçiçeği kök ve yaprak artıkları allelopatik bileşikler bırakır; ayrıca uzun boyu ve derin kökü ışık/su rekabeti yaratır. Sınır bitkisi olarak uzakta tutun.
- UZAK TUT: **ceviz (Juglans regia) — JUGLON** — allelopati, güven yuksek (K-WILLIS00). Ceviz kökleri ve yaprak dökümü juglon salgılar; patlıcangiller juglona en duyarlı gruptur (solar, kavrulur, ölür). Ceviz tacının damla hattının dışında kalın; ceviz yaprağını bu ürünlerin kompostuna katmayın.
- UZAK TUT: **domates · biber · patlıcan  (Solanaceae (patlıcangiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). patates ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.

### soğan
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). soğan topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Baş soğan üretiminde tozlaşma gerekmez; tohumluk üretiminde arı gerekir. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### biber
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). biber topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). biber kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **latin çiçeği (Tropaeolum majus) — tuzak** — tuzak_bitki, birlikte, güven dusuk (K-PARKER13). Yaprak bitini kendine çektiği geleneksel olarak bildirilir. UYARI: refakat ekim iddialarının çoğu denetimli tarla denemesiyle doğrulanmamıştır; bunu tek başına bitki koruma yöntemi saymayın.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). biber böcekle tozlaşır (kendine + böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **ceviz (Juglans regia) — JUGLON** — allelopati, güven yuksek (K-WILLIS00). Ceviz kökleri ve yaprak dökümü juglon salgılar; patlıcangiller juglona en duyarlı gruptur (solar, kavrulur, ölür). Ceviz tacının damla hattının dışında kalın; ceviz yaprağını bu ürünlerin kompostuna katmayın.
- UZAK TUT: **domates · patates · patlıcan  (Solanaceae (patlıcangiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). biber ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.

### salatalık
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). salatalık topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). salatalık kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). salatalık böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **karpuz · kavun  (Cucurbitaceae (kabakgiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). salatalık ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).

### karpuz
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). karpuz topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). karpuz kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). karpuz böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **salatalık · kavun  (Cucurbitaceae (kabakgiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). karpuz ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).

### kavun
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). kavun topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). kavun kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). kavun böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **salatalık · karpuz  (Cucurbitaceae (kabakgiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). kavun ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).

### patlıcan
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). patlıcan topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **kadife çiçeği (Tagetes patula / T. erecta)** — nematod_baskilama, onceki_sezon, güven yuksek (K-HOOKS10). patlıcan kök-ur nematoduna (Meloidogyne) duyarlı ailedendir. Kadife çiçeği örtü bitkisi olarak ekilip toprağa karıştırılırsa nematod baskısı düşer. En etkili kullanım: asıl üründen ÖNCE tam sezon örtü — birkaç saksı kenar süsü değil.
- EK: **latin çiçeği (Tropaeolum majus) — tuzak** — tuzak_bitki, birlikte, güven dusuk (K-PARKER13). Yaprak bitini kendine çektiği geleneksel olarak bildirilir. UYARI: refakat ekim iddialarının çoğu denetimli tarla denemesiyle doğrulanmamıştır; bunu tek başına bitki koruma yöntemi saymayın.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). patlıcan böcekle tozlaşır (kendine + böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **ceviz (Juglans regia) — JUGLON** — allelopati, güven yuksek (K-WILLIS00). Ceviz kökleri ve yaprak dökümü juglon salgılar; patlıcangiller juglona en duyarlı gruptur (solar, kavrulur, ölür). Ceviz tacının damla hattının dışında kalın; ceviz yaprağını bu ürünlerin kompostuna katmayın.
- UZAK TUT: **domates · patates · biber  (Solanaceae (patlıcangiller))** — hastalik_koprusu, güven yuksek (K-FITOPAT). patlıcan ile bunlar aynı familyadandır: aynı toprak patojenlerini ve mildiyö/solgunluk etmenlerini paylaşırlar. Yan yana ya da arka arkaya ekilirse hastalık baskısı birikir. En az 3 yıl münavebe verin (araya baklagil/tahıl girsin).
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.

### fasulye
- EK: **kendisi azot bağlar (Rhizobium)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). fasulye baklagildir: kök nodüllerinde havanın azotunu toprağa bağlar. Yanına ayrıca azot verici koymak gerekmez; ARDINDAN azot isteyen ürün (buğday, domates, mısır) ekmek en verimli sıradır.
- EK: **mısır (sırık) + kabak (örtü) — "Üç Kardeş"** — azot_fiksasyonu, birlikte, güven yuksek (K-MTPLEASANT16). Kadim üçlü: mısır fasulyeye direk olur, fasulye azot bağlar, kabağın geniş yaprağı toprağı örtüp otu bastırır. NOT: mısır bu sitedeki EcoCrop uygunluk setinde yoktur — refakat bitkisi olarak önerilir, iklim skoru hesaplanmaz.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). fasulye böcekle tozlaşır (kendine + böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **ayçiçeği** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Ayçiçeği kök ve yaprak artıkları allelopatik bileşikler bırakır; ayrıca uzun boyu ve derin kökü ışık/su rekabeti yaratır. Sınır bitkisi olarak uzakta tutun.
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.
- UZAK TUT: **soğan / sarımsak (Allium)** — rekabet, güven dusuk (K-PARKER13). Geleneksel olarak "baklagilin yanına soğan ekilmez" denir. DÜRÜSTLÜK NOTU: bu eşleştirme denetimli tarla denemesiyle güçlü biçimde doğrulanmamıştır — DÜŞÜK güvenle listelenmiştir, karar gerekçesi yapmayın.

### enginar
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). enginar topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Hasat edilen çiçek tablasıdır; tozlaşma tohumluk dışında gerekmez. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

### bakla
- EK: **kendisi azot bağlar (Rhizobium)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). bakla baklagildir: kök nodüllerinde havanın azotunu toprağa bağlar. Yanına ayrıca azot verici koymak gerekmez; ARDINDAN azot isteyen ürün (buğday, domates, mısır) ekmek en verimli sıradır.
- EK: **çiçek şeridi (lavanta · kekik · adaçayı · fesleğen)** — polinator, birlikte, güven orta (K-NICHOLLS13). bakla böcekle tozlaşır (böcek). Tarla kenarına veya sıra başlarına çiçek şeridi arıyı tarlada tutar; ayrıca yaprak biti yiyen doğal düşmanları besler.
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.
- UZAK TUT: **soğan / sarımsak (Allium)** — rekabet, güven dusuk (K-PARKER13). Geleneksel olarak "baklagilin yanına soğan ekilmez" denir. DÜRÜSTLÜK NOTU: bu eşleştirme denetimli tarla denemesiyle güçlü biçimde doğrulanmamıştır — DÜŞÜK güvenle listelenmiştir, karar gerekçesi yapmayın.

### bezelye
- EK: **kendisi azot bağlar (Rhizobium)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). bezelye baklagildir: kök nodüllerinde havanın azotunu toprağa bağlar. Yanına ayrıca azot verici koymak gerekmez; ARDINDAN azot isteyen ürün (buğday, domates, mısır) ekmek en verimli sıradır.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Bezelye kendine döllenir; polinatör faydası sınırlıdır. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.
- UZAK TUT: **ayçiçeği** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Ayçiçeği kök ve yaprak artıkları allelopatik bileşikler bırakır; ayrıca uzun boyu ve derin kökü ışık/su rekabeti yaratır. Sınır bitkisi olarak uzakta tutun.
- UZAK TUT: **rezene (Foeniculum vulgare)** — allelopati, güven orta (K-PARKER13). Rezenenin uçucu yağları çevresindeki birçok sebzenin gelişimini baskılar. Bahçenin ayrı bir köşesinde yetiştirin.
- UZAK TUT: **soğan / sarımsak (Allium)** — rekabet, güven dusuk (K-PARKER13). Geleneksel olarak "baklagilin yanına soğan ekilmez" denir. DÜRÜSTLÜK NOTU: bu eşleştirme denetimli tarla denemesiyle güçlü biçimde doğrulanmamıştır — DÜŞÜK güvenle listelenmiştir, karar gerekçesi yapmayın.

### kuşkonmaz
- EK: **baklagil ön/ara ürün (fiğ · yonca · bakla)** — azot_fiksasyonu, onceki_sezon, güven yuksek (K-PEOPLES09). kuşkonmaz topraktan azot ister. Bir önceki sezon veya kış ara ürünü olarak baklagil ekilirse toprağa azot kalır, gübre ihtiyacı düşer.
- EK: **çiçek şeridi — TOZLAŞMA İÇİN GEREKMEZ** — polinator, birlikte, güven yuksek (K-NICHOLLS13). Kuşkonmazda hasat edilen sürgündür; tozlaşma yalnız tohum üretimini ilgilendirir. Şerit yine de doğal düşmanları (uğur böceği, parazitoit arı) besler; ama "tozlaşma artar" iddiası bu üründe DOĞRU DEĞİLDİR.

## ④ Paketleme — ambalaj, palet, soğuk zincir, raf ömrü

Depolama sıcaklığı/nem/raf ömrü USDA AH66 ARALIKLARIDIR — çeşit, olgunluk, hasat koşulu ve menşe ile değişir; nokta değer DEĞİLDİR ve garanti değildir. Yığın yoğunlukları ticari teamül aralığıdır (±%20). Konteyner iç ölçüsü ve yük limiti üreticiye göre değişir — armatörden teyit alın. Bu sayfada FİYAT, NAVLUN ve VERİM sayısı YOKTUR.

Euro palet 1200×800×144 mm, dara 25 kg (K-EPAL) · istif tavanı 1800 mm (parametre, ölçüm değil).

Formüller (ekranda da gösterilir):
- `kasa_net_kg`: kasa_net_kg = ic_hacim_m3 × yigin_yogunluk_kg_m3 × doluluk_katsayisi
- `katman`: katman_kasa = floor(1200/kasa_uzun) × floor(800/kasa_en)  [90° döndürme dahil en iyisi]
- `kat`: kat_sayisi = floor((yigin_tavani − palet_yuk) / kasa_yuk)
- `palet_net`: palet_net_kg = katman_kasa × kat_sayisi × kasa_net_kg
- `sinirlayici`: konteyner: min(hacim_limiti, agirlik_limiti) — hangisi önce dolarsa o SINIRLAYICI

### zeytin
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.85 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–10 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 28–42 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: Dalından kasaya; çuval YASAK (kızışır, yağın asidi yükselir). Yağlık zeytin aynı gün sıkımhaneye.

### üzüm / asma
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 550 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 14–56 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: Sabah serinliğinde kes, hızla ön-soğut. Uzun depoda SO2 pedi kullanılır (kalıntı limiti alıcı sözleşmesine bakar).

### buğday
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 780 kg/m³ × doluluk 0.95 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–20 °C · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü 365–1095 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Tane nemi %13,5 altına düşmeden depolama YAPILMAZ (küf/böcek). Soğuk zincir gerekmez; kuru + serin + havalandırma yeter.

### arpa
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 650 kg/m³ × doluluk 0.95 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–20 °C · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü 365–1095 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Buğdayla aynı: nem %13,5 altı, kuru ve serin depo.

### domates
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 10–13 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 7–14 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: 10°C ALTINA İNDİRMEYİN — üşüme zararı: sulanır, tat gider, çürük hızlanır. Etilen ÜRETİR: salatalık/marul ile aynı odada tutmayın.

### incir
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 550 kg/m³ × doluluk 0.75 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 7–10 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim orta · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: Taze incir çok kısa ömürlüdür: hasattan sonra saatler içinde ön-soğutma. Kuru incirde soğuk zincir yerine nem kontrolü (küf) esastır.

### badem
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 400 kg/m³ × doluluk 0.9 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–10 °C · bağıl nem 65–70 % · raf ömrü 240–730 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Kabuklu badem kurutulup nem %6 altına indirilir. Yüksek nem = küf + aflatoksin riski; yüksek sıcaklık = yağın acılaşması (ransidite).

### nohut
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 750 kg/m³ × doluluk 0.95 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–20 °C · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü 365–1095 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Kuru tane: nem %14 altı. Ambar zararlısına karşı temiz, kapalı depo.

### mercimek
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 800 kg/m³ × doluluk 0.95 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–20 °C · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü 365–1095 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Kuru tane: nem %14 altı; ışık renk soldurur, karanlık depo tercih edilir.

### ayçiçeği
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 410 kg/m³ × doluluk 0.95 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–20 °C · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü 180–365 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Yağlı tohum: nem %9 altı. Nemli depoda yağ acılaşır, asitlik yükselir.

### nar
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–7 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 60–90 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: 5°C altında üşüme zararı (kabukta çukurlaşma). Kabuk kurumasın diye yüksek nem veya delikli film.

### ayva
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 60–90 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: Etilen ÜRETİR ve kokusu diğer ürüne geçer — ayrı oda.

### ceviz
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 380 kg/m³ × doluluk 0.9 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–10 °C · bağıl nem 60–70 % · raf ömrü 240–730 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Kurutma şart (iç nem %8 altı). Sıcak+nemli depo = acılaşma ve küf.

### fındık
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 400 kg/m³ × doluluk 0.9 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–10 °C · bağıl nem 60–70 % · raf ömrü 240–730 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Kabuklu fındıkta nem %6 altı; aflatoksin riski nem kontrolüyle yönetilir.

### kiraz
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 620 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 14–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: Hasattan sonra EN GEÇ birkaç saat içinde ön-soğutma (hidrocooling). Sap yeşil kalmalı — sapın solması alıcıda ilk red sebebidir.

### şeftali
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.78 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 14–28 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: 2-7°C bandında uzun kalırsa "unlaşma" (üşüme zararı) olur: ya hızlı tüket ya 0°C'de tut. Etilen üretir.

### kayısı
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — alçak (600×400×120 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.78 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 7–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: Kısa ömürlü, ezilir. Tek sıra dizilir; derin kasada alt sıra ezilir.

### elma
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — derin (600×400×240 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.82 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -1–4 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 90–240 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_yuksek · hassasiyet dusuk
- Hasat sonrası: EN GÜÇLÜ ETİLEN KAYNAĞI: yanında duran marul/salatalık/patates hızla bozulur. Ayrı oda zorunlu. Uygun sıcaklık ÇEŞİDE göre değişir.

### armut
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — derin (600×400×240 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.82 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: -2–0 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 60–180 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: Ağaçta değil depoda olgunlaşır. Elmayla aynı odada tutulabilir, diğer ürünlerle tutulmaz.

### pamuk
- Ambalaj: Preslenmiş balya
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Depo: ÖLÇÜLMEDİ · bağıl nem 55–65 % · raf ömrü ÖLÇÜLMEDİ (K-AH66)
- Soğuk zincir: gerekmez
- Etilen: üretim yok · hassasiyet yok
- Hasat sonrası: Gıda değildir, soğuk zincir GEREKMEZ. Kritik olan tek şey: kuru depo (nemli balya sararır, mukavemet düşer). Balya ölçüsü ÖLÇÜLMEDİ → hesap yok.

### patates
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 650 kg/m³ × doluluk 0.92 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 4–10 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 60–240 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: KARANLIK depo şart: ışıkta yeşillenir ve solanin yapar (zehirli). 4°C altı nişastayı şekere çevirir (kızartmada kararır). Elma/armutla aynı odada tutmayın — etilen filizlendirir.

### soğan
- Ambalaj: Dokuma çuval (kuru tane, ~50 kg)
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Yığın yoğunluğu: 500 kg/m³ × doluluk 0.9 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–2 °C · bağıl nem 65–70 % · raf ömrü 30–240 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: TERS KURAL: soğan DÜŞÜK nem ister (%65-70). Yüksek nemli sebze odasına koyarsanız kök salar ve çürür. Önce tarlada/depoda kabuk kurutulur.

### biber
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 350 kg/m³ × doluluk 0.75 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 7–10 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 14–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: 7°C altında üşüme zararı (çukurlaşma, sap çürüğü). Buzdolabı sıcaklığı biber için FAZLA SOĞUKTUR.

### salatalık
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 550 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 10–12 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 10–14 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: 10°C altında üşüme zararı. Etilene ÇOK HASSAS: domates/elma/kavunla aynı odada sararır ve yumuşar.

### karpuz
- Ambalaj: Preslenmiş balya
- Palet hesabı: YAPILMAZ — Bu ürün Euro-norm kasaya girmiyor (çuval/balya/dökme) — palet adedi geometriden türetilemez, ÖLÇÜLMEDİ sayılır ve uydurulmaz.
- Depo: 10–15 °C · bağıl nem 85–90 % · raf ömrü 14–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: Kasaya girmez: palet üstü kafes/dökme yığılır — bu sayfa karpuzda kasa/palet ADEDİ HESAPLAMAZ (ÖLÇÜLMEDİ). 10°C altı üşüme zararı; etilen ETİ UNLAŞTIRIR, elma/kavunla aynı odaya koymayın.

### kavun
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — derin (600×400×240 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 600 kg/m³ × doluluk 0.72 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 7–10 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 12–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim yuksek · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: Etilen üretir ve kokusu geçer — ayrı oda. Kesilmiş kavun soğuk zincir dışında saatler içinde bozulur.

### patlıcan
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 400 kg/m³ × doluluk 0.75 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 10–12 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 10–14 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: 10°C altı üşüme zararı (kabukta yanık lekesi). Etilene hassas: domates/elma yanında hızla yumuşar.

### fasulye
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 350 kg/m³ × doluluk 0.75 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 5–8 °C · bağıl nem 95–98 % · raf ömrü 7–10 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: TAZE fasulye değerleridir. 5°C altı üşüme zararı (kızarık leke). KURU fasulye tamamen farklıdır: kuru tane gibi (%14 nem altı, oda sıcaklığı).

### enginar
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — derin (600×400×240 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 300 kg/m³ × doluluk 0.7 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–1 °C · bağıl nem 95–100 % · raf ömrü 14–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: Çok yüksek nem ister; kurursa braktlar kahverengileşir ve alıcı reddeder. Hasattan sonra hemen ön-soğutma.

### bakla
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 500 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–2 °C · bağıl nem 90–95 % · raf ömrü 7–14 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: TAZE bakla değerleridir; kuru bakla tane gibi depolanır (%14 nem altı).

### bezelye
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — orta (600×400×180 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 550 kg/m³ × doluluk 0.8 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–2 °C · bağıl nem 95–98 % · raf ömrü 7–14 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim dusuk · hassasiyet orta
- Hasat sonrası: Taze bezelyede şeker hızla nişastaya döner — soğutma ne kadar hızlıysa tat o kadar korunur. Kuru bezelye tane gibi depolanır.

### kuşkonmaz
- Ambalaj: Delikli plastik kasa — derin (600×400×240 mm)
- Palet hesabı: YAPILIR
- Yığın yoğunluğu: 450 kg/m³ × doluluk 0.7 (K-YIGIN, güven orta)
- Depo: 0–2 °C · bağıl nem 95–100 % · raf ömrü 14–21 gün (K-AH66)
- Soğuk zincir: GEREKLİ
- Etilen: üretim cok_dusuk · hassasiyet yuksek
- Hasat sonrası: DİK taşınır ve nemli ped üstünde tutulur (yatınca uç yukarı kıvrılır). Etilene çok hassas: sertleşir, lifleşir. Hasattan sonra hemen soğutma.

## ③+ Münavebe — gelecek yıl ne ekilir

Münavebe **bu dosyadaki verilerden TÜRETİLİR**, yeni sayı üretilmez:

1. **Aynı familya elenir** — aynı hastalıkları taşır, ardışık ekim toprakta hastalık biriktirir; en az 3 yıl ara verilir (kaynak: fitopatoloji temel ilkesi).
2. **Baklagilden sonra azot isteyen ürün** (buğday, domates gibi); baklagil değilse **ardından baklagil** ekilir, toprağa azot bırakır (kaynak: Peoples 2009).
3. **Çok yıllıkta münavebe YOKTUR** — ağaç/asma yerinde kalır; toprak sıra arası örtü bitkisiyle dinlendirilir.

Aday sıralaması bu adanın iklim uygunluk skorundan gelir. **Bu bir münavebe planı değildir** — eleme ve öneri listesidir; toprak analizi, sulama imkânı ve alıcı sözleşmesi hesaba katılmaz.

## ④+ Konteyner — sınırlayıcı faktör

- **40' soğutmalı konteyner (reefer)**: 20 Euro palet yeri · azami yük 26000 kg · kaynak K-ISO668 (güven orta)
  - İç ölçü ve yük limiti ÜRETİCİ/TİPE GÖRE DEĞİŞİR. Bu iki sayı sektör ortalamasıdır, sözleşme değeri değildir — armatörden teyit alın.
- **20' kuru konteyner**: 11 Euro palet yeri · azami yük 28000 kg · kaynak K-ISO668 (güven orta)
  - Aynı uyarı: tip/üreticiye göre değişir.

Konteynere kaç palet gireceği **hacim** ve **ağırlık** limitlerinin küçüğüyle belirlenir; hangisinin bağladığı (SINIRLAYICI) ekranda yazar ve 3D ⑤ sahnesinde dolu/boş palet olarak görünür. Palet hesabı yapılamayan üründe (çuval/balya/dökme) sahne kurulmaz ve sayı verilmez.

## Etilen — birlikte taşıma çatışmaları

Etilen salan ürün, etilene hassas ürünle aynı soğuk odada/konteynerde taşınmaz.
- armut ↛ karpuz
- armut ↛ kayısı
- armut ↛ kuşkonmaz
- armut ↛ patates
- armut ↛ patlıcan
- armut ↛ salatalık
- armut ↛ şeftali
- ayva ↛ karpuz
- ayva ↛ kayısı
- ayva ↛ kuşkonmaz
- ayva ↛ patates
- ayva ↛ patlıcan
- ayva ↛ salatalık
- ayva ↛ şeftali
- domates ↛ karpuz
- domates ↛ kayısı
- domates ↛ kuşkonmaz
- domates ↛ patates
- domates ↛ patlıcan
- domates ↛ salatalık
- domates ↛ şeftali
- elma ↛ karpuz
- elma ↛ kayısı
- elma ↛ kuşkonmaz
- elma ↛ patates
- elma ↛ patlıcan
- elma ↛ salatalık
- elma ↛ şeftali
- kavun ↛ karpuz
- kavun ↛ kayısı
- kavun ↛ kuşkonmaz
- kavun ↛ patates
- kavun ↛ patlıcan
- kavun ↛ salatalık
- kavun ↛ şeftali
- kayısı ↛ karpuz
- kayısı ↛ kuşkonmaz
- kayısı ↛ patates
- kayısı ↛ patlıcan
- kayısı ↛ salatalık
- kayısı ↛ şeftali
- şeftali ↛ karpuz
- şeftali ↛ kayısı
- şeftali ↛ kuşkonmaz
- şeftali ↛ patates
- şeftali ↛ patlıcan
- şeftali ↛ salatalık

## Kaynakça

- **K-AH66** — USDA Agriculture Handbook 66 — "The Commercial Storage of Fruits, Vegetables, and Florist and Nursery Stocks" (Gross K.C., Wang C.Y., Saltveit M., ed.).
- **K-EPAL** — EPAL / UIC 435-2 Euro palet standardı: 1200 × 800 × 144 mm, dara ~25 kg.
- **K-FITOPAT** — Bitki koruma temel ilkesi: aynı familyanın ardışık/komşu ekimi ortak konakçı patojen ve toprak kaynaklı hastalık baskısını biriktirir (rotasyon zorunluluğu).
- **K-HOOKS10** — Hooks C.R.R., Wang K.-H., Ploeg A., McSorley R. (2010) "Using marigold (Tagetes spp.) as a cover crop to protect crops from plant-parasitic nematodes", Applied Soil Ecology 46:307-320.
- **K-ISO3394** — ISO 3394 — taşıma ambalajı temel modülü 600 × 400 mm (Euro-norm kasa ailesi).
- **K-ISO668** — ISO 668 — Seri-1 konteyner sınıflandırması (20' / 40' dış ölçüler).
- **K-MTPLEASANT16** — Mt. Pleasant J. (2016) "Food yields and nutrient analyses of the Three Sisters: a Haudenosaunee cropping system", Ethnobiology Letters 7(1):87-98.
- **K-NICHOLLS13** — Nicholls C.I., Altieri M.A. (2013) "Plant biodiversity enhances bees and other insect pollinators in agroecosystems", Agronomy for Sustainable Development 33:257-274.
- **K-PARKER13** — Parker J.E., Snyder W.E., Hamilton G.C., Rodriguez-Saona C. (2013) "Companion planting and insect pest control", Weed and Pest Control – Conventional and New Challenges, InTech.
- **K-PEOPLES09** — Peoples M.B., Brockwell J., Herridge D.F. ve ark. (2009) "The contributions of nitrogen-fixing crop legumes to the productivity of agricultural systems", Symbiosis 48:1-17.
- **K-WILLIS00** — Willis R.J. (2000) "Juglans spp., juglone and allelopathy", Allelopathy Journal 7:1-55.
- **K-YIGIN** — Yığın (bulk) yoğunluğu: tahılda hektolitre ağırlığı ticari teamülü, diğer ürünlerde yaygın ambalajlama pratiği aralığı.

## 3D motor ve öz-denetim

3D motoru **ham WebGL2**: `createShader` / `drawArrays`, kütüphane kullanılmaz (three.js/babylon yok). Yetenek yoksa sırayla **2D canvas**, sonra **1D metin** kademesine düşer; sahte "3D" etiketi basılmaz. Tüm kutular tek vertex tamponunda birleştirilir ve **tek `drawArrays`** ile çizilir.

Tarayıcı konsolundan doğrulanabilir:

- `window.__HS.karele()` — tek kareyi senkron çizer (arka plan sekmesinde rAF kısıtından bağımsız)
- `window.__HS.piksel()` — gerçekten boyanan pikseli sayar
- `window.__HS.olc(30)` — kare maliyetini `gl.finish()` ile ölçer
- `window.__HS.denetim()` — **motor ile arayüz arasındaki sözleşmeyi** ölçer (risk değer kümesi · skor sınırlayıcı · ekim kapısı alanı · 3D motor). Ölçülemeyen maddeye PASS denmez, BİLİNMİYOR denir.

## Ölçülmeyenler (bilerek boş, sayı üretilmez)

- Köy bazında iklim · parsel toprak analizi (pH, N-P-K)
- Gökçeada saha refakat denemesi (tablo literatür bilgisidir)
- Fiyat, navlun, verim, kâr — bu sayfada YOKTUR